Geleneklerin Önemi ve Kalandar

Gelenekler ve görenekler insanın olaylar karşısında nasıl bir tavır sergileyeceğini oturup düşünmeden hızla bir şeyler yapabileceği durumlardır. Adetl...

Gelenekler ve görenekler insanın olaylar karşısında nasıl bir tavır sergileyeceğini oturup düşünmeden hızla bir şeyler yapabileceği durumlardır. Adetler yaşamı kolaylaştırır aslında. Kız isteme, nişan düğün adetleri hep bu neviden şeylerdir. Düşünsenize bir yakınınız öldü ve cenazeyi nasıl defnedeceğinize dair hiçbir bilginiz yok. Nasıl ve ne zaman gömeceksiniz? Nasıl bir merasim olacak? Bunların hepsini sıfırdan düşünmek zorunda kalsaydık eğer, hayatımızda günlük rutinleri yürütmek o kadar zor olurdu ki. Her şeyi yeni baştan düşünmek her şeyi yeni baştan icat etmek gerekirdi.

Bunları bizim toplumumuzda din ve biraz da gelenekler belirler. Zaten dindar bir toplumda geleneklerin temelini de dini esaslar teşkil eder. Bunun ötesinde yaşanılan coğrafyanın toplumlar nezdinde din ya da o milletin kültürüne ait olan şeylerin dışında ortaklaşa yapılan bir takım gelenek ve görenekler vardır.

Günübirlik olaylar dışında bir de yılı birlik olaylar vardır bunlar. Bunlar yöresel ya da evrensel şeyler olabilir. Her toplumun kendi içinde bir başlangıç ve bir son olarak kabul ettiği yılbaşı, yıl sonu, kurtuluş günü, bunun gibi. Noel adetleri tabii ki Müslüman Türk toplumuna ait şeyler değil ama netice itibariyle 1 Ocak Hazreti İsa'nın doğumu kabul edilmekte bir peygamberin doğum günü olarak kutlanması mümkün müdür?

Noel kutlaması bu coğrafyanın bir adeti olmakla birlikte din eksenli kutlama haline dönüştüğünde çok ciddi tepki alırsınız. Bir Hıristiyan adeti olan çam ağacı süsleme ve Noel baba tiplemesinin hediyeleri şeklinde insanların hediye değişmesini neden yapmayasınız?

Birilerine hediye vermek onlarla hediyeleşmek İslam dininin de sünneti değil mi? Ama siz bunu bir güne ait bir adet edinip illa da o gün yapıp yanına bir hindi keserseniz yandı gülüm keten helva.

Bizim doğu Karadeniz'de kutlanan Kalandar denilen yeni yıl başlangıcı adeti vardır.  Ay takvimini  temel alan Kalandar'ın birinci günü, Miladi Takvime göre ocak ayının 14. gününe tekabül eder. Yeni yıl kutlamaları da 13 ocağı 14 ocağa bağlayan gece gerçekleştirilir. Bu çerçevede "Kalanda" kelimesi yeni yıl anlamına gelir.

O gece ve sabahından bazı eğlenceler ve adetler yapılırdı. Emrodiko dedikleri önden gelen çocuk evin bir kapısına gider elindeki torbaya aile hediyeler koyardı. Ben hayatımda bir tek kez babaannemin zorlaması ile böyle bir şey için kendi evimizin sol kapsından çıkıp sağ kapsısından gelip istemişliğim vardır o kadar. Ama yörede şenlik havasında kutlayanlarda var bu geceyi. Ve sabahı olan yılın ilk gününü.

“Kalandar gecesi devlet bacası,
Tasımı dolduran cennet hocası,”

Köylük yerlerde yaşamın gidişatı düşünmeden devredilen adetler silsilesidir aslında. Yaz başı adetleri, güz adetleri, kış ritüelleri hep böyledir. Adetlerin birçoğu köylerde yaşansa da şehirlerin de adetleri vardır. Gelişen teknoloji artan uğraş çeşitleri bu ananelere olan ilgiyi her geçen gün daha da azaltıyor. Ve sekülerleşen dünyada kültürler kaybolmaya başlar. Bu nedenle kültürel değerleri kaybetmemeli ve onlara sahip çıkmalıyız.

Yeni yıl kutlamada böyle bir gelenekten olmaya başladı. Bu adetler muvacehesinde yeni bir yıla girerken hayatımızın bir kez daha muhasebesini yapmalı devreden yıl değil geçen ömür deyip, geri kalan zamanımızı dengeli ve düzgün planlamalıyız.

Tüm okuyuculara mutlu yıllar diler sevgi ve saygılarımı sunarım.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mustafa Güveli - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Günebakış Trabzon Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Günebakış Trabzon Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Günebakış Trabzon Haber editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Günebakış Trabzon Haber değil haberi geçen ajanstır.

02

Yasar F - Teknoloji geliştikçe örfler adetler hep unutula gidiyor

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 06 Ocak 11:56


Anket Trabzonspor bu sezon ligi kaçıncı sırada bitirir?