Tuvaletlerin Gelişimine Tarihsel Bakış | Atalarımız Tuvaletlerini Nasıl Yapıyordu? Bugün ve Gelecekteki Tuvaletler..

İlk çağdan günümüze gelen tarihten tuhaf tuvalet hikâyeleri ve efsane değişimi oldukça ilginç ve şaşırtıcı.. "Nerden nereye" dedirtecek tuvaletin ve tuvalet kullanımının gelişimi tüm ayrıntılarıyla haberimizde..

Gülçin Birinci
Gülçin Birinci Tüm Haberleri
Tuvaletlerin Gelişimine Tarihsel Bakış | Atalarımız Tuvaletlerini Nasıl Yapıyordu? Bugün ve Gelecekteki Tuvaletler..
Tuvaletlerin Gelişimine Tarihsel Bakış | Atalarımız Tuvaletlerini Nasıl Yapıyordu? Bugün ve Gelecekteki Tuvaletler..
+21
Haber albümü için resme tıklayın

İnsanlığın temel biyolojik ihtiyacı olan tuvalet, günümüzdeki şekline birtakım süreçlerden geçerek ulaşmıştır. Çok eski zamanlarda insanlar, tuvalet ihtiyacını doğada giderirdi. Mağaralarda yaşayan ilk insanlar, mağaraların dışındaki boş alanlarda tuvaletlerini yaparlardı.

Tarım toplumlarının gelişmesiyle birlikte insanlar, evlerinin yakınında özel alanlar oluşturmaya başladılar. Bu alanlar genellikle çukurlardan veya basit kulübelerden oluşurdu.

Tuvaletlerin Gelişimi

Antik Mısır'da, tuvaletler genellikle taştan yapılmış ve kanalizasyon sistemine bağlıydı. Zenginler için özel tuvaletler ve banyolar bulunurken, fakirler halka açık tuvaletleri kullanırdı. Antik Yunan ve Roma'da da tuvaletler yaygın olarak kullanılırdı. Romalılar, kanalizasyon sistemleri ve hamamları ile oldukça gelişmiş bir tuvalet kültürüne sahiptiler.

“Ev içi” tuvaletler günümüzden yaklaşık 5 bin yıl önce, ilk kez Antik Mısır’ın bereketli topraklarında ortaya çıkmıştı. Ancak Antik Mısır halkı için ev içi tuvalet kullanımının getirdiği konfor, bir tuvaletin taşıması gereken özellikler arasında birinci sırada değildi. Çünkü tuvaletler, Mısırlıların yalnızca insani ihtiyaçlarını karşıladıkları, alelade yerler değildi. Tuvaletler, Antik Mısır’ın toplumsal yaşamında da büyük bir öneme sahipti.

Orta Çağ'da Avrupa'da tuvalet kullanımı azaldı. Kalelerde ve şatolarda özel tuvaletler bulunurken, şehirlerde ve köylerde insanlar genellikle halka açık alanlarda tuvaletlerini yaparlardı. Bu durum, hijyen sorunlarına ve hastalıklara yol açtı.

Xylospongium – Tersorium Nedir?

O dönemlerde taharet musluğu ve tuvalet kağıdı gibi icatlar henüz keşfedilmemişti. İnsanları genellikle temizlik için su ve ortak bir sünger kullanıyorlardı. O dönem için çok pahalı bir envanter olmayan, bir sopanın ucuna bağlanan deniz süngerine Xylospongium veya tersorium adı veriliyor.

O dönem şartlarına göre hijyenik bir gereçti. Kalçaların arasını temizlemek için kullanılıyordu. Latrinalarda ihtiyaç giderildikten sonra, içi su ve sirke ile dolu olan bir kaba batırıp bir sonraki kişinin kullanılabilir hale getirilirdi. Suyun bunu temizlemek için yeterli olmadığı, sirke ile kirlerin çözülerek daha hijyenik bir gereç haline getirebildiği biliniyordu.

Değişen Alışkanlıklar, Gelişen Teknolojiler

Rönesans ve Aydınlanma döneminde tuvalet kullanımı yeniden yaygınlaşmaya başladı. 18. yüzyılda, sifonlu tuvalet icat edildi ve bu da tuvaletlerin daha hijyenik hale gelmesini sağladı. 19. yüzyılda, kanalizasyon sistemleri şehirlerde yaygınlaştı ve bu da tuvaletlerin daha temiz ve kullanışlı hale gelmesini sağladı.

Klozeti geliştirenler ve ilk umumi tuvaletleri halkın hizmetine sunanlar Vespasianus devrinde Romalılardır. Bu umumi tuvaletler aynı zamanda ilk paralı tuvalet olma özelliğini de taşımaktadır. Roma devrinde zengin vatandaşların birçoğunun evinde tuvalet yer alırken parası evine kanal yapmaya yetmeyen vatandaşların kullanımı için ise umumi tuvaletler- latrinalar inşa edilirdi.

Belli bir ücret ödeyerek herkes bu umumi tuvaletleri kullanırdı. Varlıklı insanlar umumi tuvaletlerde toplanıp bir yandan ihtiyaç giderirken, bir yandan da komşularıyla dedikodu yapar, siyaset tartışır ve iş anlaşmaları yapardı.

Osmanlı İmparatorluğu zamanında Avrupa'ya geçerek İtalyanca alaturka ( Türk tarzı tuvalet) adını alan tuvalet, arkeolojik buluntulara göre, klozetten beş asır sonra Suriye'de ve ilk defa M.Ö. 1700 yıllarında Mari Kralı Zimrilim'in sarayında kullanılmıştır. Bu tuvalet banyo dairesinde bir ara duvarı olmaksızın küvetlerin biraz ilerisinde bulunmaktadır.

Günümüzde tuvaletler, modern yaşamın vazgeçilmez bir parçasıdır. Evlerde, işyerlerinde, okullarda ve diğer kamusal alanlarda tuvaletler bulunur. Tuvaletler, hijyen ve sağlık için son derece önemlidir.

Tarihteki ilk kanalizasyon sistemi milattan önce 2500 civarında Pakistan’da ortaya çıktı.

Pakistan’daki “Mohenjo-daro” isimli şehirde yaşayanlar, tuvalet atıklarını şehirden tahliye edebilmek için tuğlalar kullanarak bir kanalizasyon sistemi ortaya çıkarmışlardı. Bazı tarihçiler, kanalizasyon hattının bulunduğu bölgenin aynı zamanda dünyanın ilk umumi tuvaletine de ev sahipliğini yaptığını düşünüyor.

Orta Çağ tuvaletleri büyük kalelerin iç kısımlarında “garderobe” adı verilen küçük odacıklar içerisinde yer alıyordu. Bununla birlikte kale tuvaletleri kalenin dış duvarında bir çıkıntı oluşturacak şekilde tasarlanıyordu. Bu sayede tuvalet atıkları kolaylıkla tahliye edilebiliyordu. Tahliye işlemi için genellikle tuvaletlerin bulunduğu hizada bir çukur açılıyor ve atıklar bu çukurlarda birikiyordu. Daha sonra “Gececiler” olarak isimlendirilen görevliler çukurlarda biriken atıkları temizliyordu.

Çok Eskilerde Tuvalet Kullanımı ile İlgili İlginç Bilgiler:

- Antik Mısırlılar, tuvalet kağıtları yerine papirüs veya keten bez kullanırlardı.

- Romalılar, tuvaletlerde sünger ve su kullanarak temizlenirlerdi.

- Orta Çağ'da Avrupa'da insanlar, tuvaletlerini genellikle sokaklarda veya nehirlere yaparlardı.

- 18.yüzyılda, sifonlu tuvalet icat edilmeden önce insanlar, "gecelikler" olarak bilinen kapları kullanırdı.

- 19.yüzyılda, kanalizasyon sistemleri şehirlerde yaygınlaşmadan önce insanlar, "fosseptik çukurları" olarak bilinen çukurlara tuvaletlerini yaparlardı.

- UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’nde bulunan, dünyanın en eski yerleşim yerlerinden Harran Ören Yeri’nde, Emeviler döneminde İslami esaslara göre yapılan 32 tuvalet ortaya çıktı. Harran Ören Yeri Kazı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Önal, "Yunan ve Roma döneminde insanlar tuvaletlerde yan yana otururken, o dönemlerde Harran’da İslami esaslara göre yapılan umumi tuvaletlerde ise mahremiyete özen gösterilerek¸ tuvaletler arasında ince perdeler ile ayrı havuz ve musluk bulunuyordu. O dönemki gelenek, günümüze kadar geldi" dedi.

Kanalizasyon ve tahliye sistemlerindeki eksiklikler nedeniyle tuvaletler yüzlerce yıl boyunca “dışarıya” özgü mekânlardı. Ancak gelişen teknoloji, tuvaletlerin de önemli ölçüde değişmesine olanak tanıdı.

İlk kez günümüzden 5 bin yıl önce Antik Mısır’da ortaya çıkan ev içi tuvaletler, ancak 20. yüzyılın ikinci yarısında popüler hale geldi.

Gelecekte Tuvaletler Nasıl Olacak?

Japonlar tuvaletler konusunda oldukça yol katetmişler. Tuvaletlerinin işlevlerine baktığımız zaman biz Türklere göre hayli fütüristikler. Tuvaletlerindeki bir sürü butonun ne işe yaradığını çözmek kolay bir iş değil. Su fışkırtmak suretiyle tuvalet temizliğini sağlayan ve daha çok Avrupa'da yaygın olan bideye ek olarak bir kurutucu konmuş, böylece tuvalet kağıdı kullanımına gerek olmuyor.

Bu yaratıcı yeniliklere ek olarak oturmadan önce klozeti ısıtma imkanı, klozet kapağının kontrol paneli aracılığıyla inip kalkması (önemsiz gibi gelebilir ancak evliliklerde çiftlerin tartışmalarına sebep olan klozet kapağı yeniliği evlilik kurtarıcı bir adım olmuş), tuvaletin kokusunu çok hızlı değiştirebilen koku giderici aracı, ve tabiki son olarak otomatik sifon çekici. Hatta bazı tuvaletler kendi kendini temizleyebiliyor ve son adım olarak antibakteriyel sıvı uyguluyor. 

Akıllı tuvaletler günümüzde nadir de olsa kullanılmasına rağmen henüz yaygın kullanım kazanmadı, ancak gelecekte tüm evlerde göreceğimizden şüphe yok. Zararlı mikroorganizmaların en yoğun olduğu yerlerden biri olan tuvaletler otomasyon alanındaki gelişmelerle bize çok daha sağlıklı bir hayat sunuyor. Bunlardan daha akıllı tuvaletlerde ise idrarı test ederek diyabet, uyuşturucu kullanımı ve hamilelik testi, dışkıyı test ederek ise kolon kanseri testi yapabiliyor. 

Bunları gördükten sonra insan sormadan edemiyor; "Gelecekte tuvaletler nasıl olacak?" Bizler göremeyiz ama gelecek nesil bizim "Akıllı Tuvaletler" dediğimiz son teknoloji tuvaletleri ilkel bulacaktır. Tıpkı bizim şuan gördüğümüz gibi.. 

10 Nis 2024 - 03:12 - Yaşam

Mahreç  Gülçin Birinci


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Günebakış Trabzon Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Günebakış Trabzon Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Günebakış Trabzon Haber editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Günebakış Trabzon Haber değil haberi geçen ajanstır.