banner114
banner146

Omikron’dan Bir iyi Bir de Kötü Haber!

Omikron varyantının hem ulusal hem de dünya kamuoyu gündemine hızlı bir şekilde girmesiyle toplumda hastalık kaygısı yeniden yükseldi. KTÜ Farabi Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Kurtuluş BURUK, Omikron varyantı hakkında bir iyi bir de kötü haber verdi. “Omikron varyantı hakkında elde edilen ilk verilere göre, pandemi sürecinin başındaki ağır tablolara nazaran daha hafif seyredeceği ancak bulaşma hızının daha yüksek olması beklenmektedir.” diyen Prof. Dr. BURUK, Omikron varyantı ile ilgili şu bilgileri verdi:

"Virüsler  ile ilgili genel bilgilerden biri, bunların insan vücudunda çoğaldığı sırada hata sonucu yapısındaki bazı moleküllerin değişime uğramasıdır. Değişimler hiçbir sonuç doğurmayacağı gibi çoğu değişim virüsü olumsuz yönde etkiler ve çoğalamaz veya değişime uğramış virüs, diğer insanlara daha kolaylıkla bulaşabilir ve daha çok hastalık oluşturabilir. Bu virüs artık varyant olarak adlandırılır. SARS-CoV-2 özelinde konuşursak virüsün yapısında olan değişimler varyantın, hastanın boğazında daha çok çoğalmasına veya hastanın vücudunda daha uzun süre kalmasına neden oluyorsa bu varyant toplumda dolaşan diğer varyanta göre daha çok insanı enfekte edeceğinden baskın hale gelir. Bireylerin daha önce hastalık geçirerek veya aşılanarak elde ettikleri bağışıklığın, varyant virüste daha az etkili olma ihtimali kaygı uyandırabilir.

Bugüne kadar Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından kaygı uyandırıcı olarak tanımlanan varyantların Yunanca adlandırılmaları (diğer tanımları) ve ilk görüldükleri yerler aşağıdaki gibidir. 
1. Alfa (B.1.1.7) – İngiltere
2. Beta (B.1.351) – Güney Afrika
3. Gama (P.1) – Brezilya
4. Delta (B.1.617.2) – Hindistan
5. Omikron (B.1.1.529) – Güney Afrika

Sonuncusu olan Omikron varyantı adını Yunan alfabesinin 15. harfinin (O) Yunanca okunuşundan almaktadır. DSÖ tarafından söylenmesi, hatırlanması ve hecelenmesi kolay olduğu için tercih edildiği ifade edilmiştir. Omikron varyantı ilk kez 24 Kasım 2021 tarihinde DSÖ’ye rapor edildi. Bugün (20 Aralık 2021) itibariyle Türkiye dahil 90 civarında ülkede varlığı gösterildi. Bu varyantın en önemli farkı, diğer varyantlara göre çok sayıda yapısal değişim içermesidir. Bu değişimlerin 37’si, Spike proteinindedir ve bu değişimlerin 25’i diğer varyantlarda bulunmamaktadır. Spike proteininin virüsün hücre yüzeyindeki ACE2 reseptörüne bağlanmada kullandığı RBD bölgesinde 15 değişim söz konusudur. Bu değişimlerin bir kısmının, virüsün hücreye daha kolay bağlanmasına, daha fazla kişiye bulaşmasına, bağışıklık sistemimizin koruyucu etkilerinden daha az etkilenmesine ve bunların sonucunda da yeniden enfekte olma (hastalığın tekrarlaması) riskinin artmasına neden olabileceği bildirilmiştir.

Omikron varyantının, PCR testi pozitif bireylerdeki görülme sıklığının 1.5-3 günde ikiye katlandığı hesaplanmaktadır. Yani bugün testi pozitif çıkanların %2’si Omikron varyantı ise 3 gün sonra bu oran %4’e çıkmaktadır. Bu eğilim ile bir aylık bir süre zarfında toplumda hastalığa neden olan baskın varyantın Omikron olacağı öngörülmektedir.
Elimizdeki bilgiler ışığında Omikron varyantının bazı özellik ve etkilerini değerlendirelim. 

Bulaşıcılığı ile ilgili net bir veri olmasa da görülme sıklığındaki artış eğilimi, daha kolay bulaştığını göstermektedir.
Hastalık ve ciddi hastalık geçirme riski ile ilgili açık bir bilgi yoktur. Yapılan çalışmalar genç erişkinlerin, hastalığı daha hafif atlattığı şeklindedir. Ancak aşısızlar veya diğer yaş gruplarındaki davranışı ile ilgili veri bulunmamaktadır. Her ne kadar Güney Afrika’da hastaneye yatış oranında bir artış kaydedilse de bunun çok fazla artan vaka sayısıyla da ilişkili olabileceği şeklinde yorumlanmaktadır. Beklentiler, yeni varyant ile pozitif vaka sayısındaki artışa karşın hastalık şiddetinin azalacağına yöneliktir.
İlk veriler, virüsün aşı veya daha önce geçirilen hastalıktan kaynaklanan bağışıklıktan az etkilendiğini göstermektedir. Bununla birlikte virüs ne kadar değişirse değişsin üzerindeki bağlanma molekülünün (spike proteininin RBD bölgesinin) insan hücreleri üzerindeki ACE2 reseptörüne bağlanmasını engelleyecek değişimler söz konusu olamayacaktır. Dolayısıyla bu bölgeye karşı vücudumuzda gelişen bağışıklık bir miktar azalsa da ciddi hastalık geçirme riskini azaltmaya devam edecektir.
Halen Türkiye’de kullanılan tanı testleri, tüm varyantları saptayacak şekilde tasarlandığından, testlerin virüs varlığını saptama yeteneğinde azalma olmayacaktır. Bununla birlikte virüsün hangi varyant olduğu ilave testler ile belirlenebilir.

Sonuç olarak Omikron varyantı için öngörüler, hastalığı yeniden geçirme olasılığımızda ve hastalığın yayılma hızında artışa neden olabileceği yönündedir. Bununla birlikte başta geçerli ve güncel bir aşıya sahip olmamız olmak üzere uygun maske kullanımımız, sosyal davranışlarımızda ve temizlik yaklaşımımızdaki pandemi ilkelerine uyumumuz sağlıklı yarınlar için temel kurallarımız olmaya devam edecektir."

Anahtar Kelimeler:
KTÜ
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.