banner114

İlk duyduğumuzda şaşırtmıştı bizi doğrusu. Resmi adı “Yavuz Selim Bulvarı” olsa da halk “Tanjant” diyor. Dilinden düşürmüyor, şiirler yazıyor, kiralık ve satılık ilanları veriyor. Otobüs ve dolmuş şoförlerine “Tanjanttan geçiyor mu?” diye soruyor.

Tanjanttt…” Bulvar üzerinde sağlı sollu sıralanan kafe ve restoranlar da tanjantın farkında… Aslında tanjantı bulan da bizden biri… Urfa’nın Harran Bölgesi’nden Battani… Yüzbinlerce Arap turistin şehrimizi ziyaret ettiği bir dönemde bulvara heykeli dikilse yeridir diye düşünüyorum. Bir de rasathane yapılsa… Çünkü günümüzde yerle bir olan Rakka’da kurmuştu ilk rasathanesini… Battani’nin, insanlığa çok büyük hizmeti olmuş. Tanjantın yanında sinüs, kosinüs ve kotanjant da hediyesi... Sekans ve Kosekans gibi daha niceleri… Üçgenlerin açıları ve kenarları arasındaki bağıntıları konu alan buluşları, astronomiyle mühendislikte çok işe yaramış… İşte bu yüzden tanjant. TDK, Fransızcadan dilimize geçen tanjantı “başka bir çizgiye, eğriye veya yüzeye dokunan fakat onu kesmeyen” şeklinde açıklamış. Teğet geçen anlamında…  1984 yılında Uzunkum’dan başlayıp Çömlekçi’de sona eren yolun yapımı 21 yıl sürdü.  “Bunlara bi de sinüs minüs eklenseymiş yol bitmezmiş” demişti bir vatandaş.

***

Fransız mimar ve kent plancısı Jacques H. Lambert 1937 yılında Trabzon’a gelir.

Kentin güzelliklerinin yok olmasını engellemek için “Kent Düzenleme Programı” hazırlar. ‘Tanjant Yol’ da Fransız mimarın 1938’de onaylanan beş maddelik programında yer alır.

1) Anıtsal bir meydan, kent merkezi oluşturulması,

2) Denize paralel yatay yolların düzenlenmesi,

3) Kuzey güney yönündeki yolların düzenlenmesi,

4) Batıda yeni bir kent kurulması,

5) Arkeolojik alanların korunarak mahallelerde kültür merkezleri, vadilerde halkın denizle buluşmasını sağlayacak manzara noktaları, teraslar oluşturulması.

Fakat 1968 yılında “Tanjant Yol” için ulusal ölçekte açılan yarışmada birinci olan proje Lambert Planı’nda öngörülenden farklı bir güzergâha oturtulur.

Ve bu yol da birkaç kez değiştirilerek 1984 yılında bugünkü halini alır.

Günümüzün başarılı projelerinden biri olan Zağnos Vadisi Kentsel Dönüşüm Projesi de Lambert Planı kapsamında ilerlemektedir. 

Merak edenler, Mimarlık Dergisi’nin 2010 Mart-Nisan sayısında tüm detayları öğrenebilir.

***

Anlaşılan biz bu tanjantı çok sevdik. Baksanıza lise yıllarında korku tüneline bağlayan çizgiler günlük hayatımızın bir parçası olmuş. Diğer şehirlerde yok, Google’a ‘Tanjant Yol’ yazın, sadece Trabzon çıkıyor karşınıza. Şimdi gelelim ‘II. Tanjant Yol’ da denilen ‘Kanuni Bulvarı’na.  Trabzon için hayati derecede önemli. Tamamlandığında 24 km uzunluğunda olacak. Yıldızlı mevkisinden başlayıp Maçka Yolu Gözalan mevkisinde son buluyor.

***

Her zaman bir “üçüncü yol” vardır. Günlük hayatta, teknik konularda, politikada... En doğal hâli ile ulaşımda… Aslında gerçek tanjant yol, bu üçüncü yol olmalı çünkü şehre dokunacak sadece. 2009 yılında başlanan ve büyük bir bölümü tamamlanan Kanuni Bulvarı’ndan ziyade trafiği rahatlatacak ve şehrin güneyinin de zenginleşmesini sağlayacak asıl projenin Güney Çevre Yolu Projesi olduğunu söylüyor uzmanlar. Fakat Akçaabat-Trabzon ve Trabzon-Yomra arasında sıkışan trafiğin dikkate alınarak yolun daha da uzatılması bekleniyor.

Tam 21 yıldır yürütülmekte olan bölgesel bir proje…

Samsun, Güney Çevre Yolu’nu bitirmiş, Batı Çevre Yolu için çalışıyor.

Rize, 8 km’lik I. etabın yarısını tamamlayarak hizmete açmış.

Ordu ihale etmiş, Giresun ise proje ihalesi aşamasında.

Trabzon ise henüz ihale aşamasına bile gelememiş.

Biz zaten “tanjant” diyerek yanlış başlamıştık.

Kente dokunmak, teğet geçmek de ne demek? Tarihi kent merkezini uçtan uca ezdik, surları âdeta yırtarak ilerleyip kent dokusuna da zarar verdik. Bir zamanlar hipodrom olan tarihi kent meydanı ile Boztepe Yokuşu arasını Tanjant’la bıçak gibi kestik. Tanjantın ruhuna en uygun olan ‘Güney Çevre Yolu’nu da bir türlü ihale aşamasına getiremedik.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner108