Bu gün Kırgızistan’ın bağımsızlık yıl dönümü münasebetiyle Kırgızların olduğu kadar bütün Türk dünyasının eşsiz destanı olan Manas’tan söz edeceğiz.

Destan, kahramanının adıyla tanınır. Manas, çocukluğunda babası tarafından dirençli olması için Çoban Oşpur’a verilir. Manas’ı edebiyat şöyle tanıtır:

  “Han Yakub’un o ğlu yaş (taze) Manas

    Yiğitlikle eşsiz doğan er Manas

     On yaşında ok atan

     On dördüne basınca

     Ordu dağıtıp han olan

     Kaşgardaki Çinliyi süren Manas ”

“Gökteki ay ve güneşin parlaklığından yaratılmış gibi” düşünülen Manas’ın ideali önce boylar arasın-daki kopukluğu, ortak değerlerden yola çıkarak gidermek,  ardından düzeni, birliği sağlamak. Daha sonra dış düşmanları dize getirmek,böylece devleti güçlü halde yaşatmak.

Ansiklopedik özelliğiyle destan tarih,etnoğrafya,coğrafya,astronomi,psikoloji,diplomasi,askeri , halk pedagojisi,halk tababeti,müzik kültürü,felsefe ve din gibi geniş bir yelpaze sergiler. Bu özellikleriyle dünya edebiyatında bir eşi daha yoktur.Kaldı ki İran Şehnamesinden iki, Yunan İlyadasından 16 kat daha büyüktür.Destanımız bir milyon mısradan müteşekkildir.

İnsanların duygu ve düşüncelerinin  luşmasında en önemli öğe olan din kavramı destanda  totemizm, Budizm,Şamanizm,Nestoryanizm,Fetişizm ve nihayet İslam olarak yer alır.Türkler bu dinlere inanmış ancak sonunda kendi milli yapısına,karakterine en uygun olanını, İslam’ı seçmiştir. Destana göre Hz.Muhammed (SAS),Türkistan topraklarında nurlu birinin çıkacağını ve bu kişinin birçok devleti İsla-ma sokacağını söyler.Ardından bu kutsal gazayı yapacak olan yüce kişiye bir kılıç gönderir. 550 yıl son-ra Aykoca tarafından emanet sahibine verilir.

Aykoca,kahramanımız Manas’ın müşaviridir.Bu bilge kuvvete başvurmadan bilgilendirmek suretiyle çevre halkları İslama davet etmeyi prensip  edinmiştir.

Destanda halk pedagojisi  önemli  yer tutar.Gençlerin ahlaklı yetişmeleri için çaba sarfedilir.Gençler özel eğiticiler tarafından eğitilir. Türklerin hayvancılık, avcılık yanında iddia edilenin aksine  yerleşik hayata önem verdiklerini de bu destandan öğreniyoruz.

Destan bugüne kadar başta Rusça olmak üzere Almanca, Macarca,Moğolca,İngilizce,Çince ve Türk lehçelerinin hepsine çevrilmiştir.1995 UNESCO tarafından Manas yılı ilan edilmiştir.Ağustos ayında yapılan Türk kurultayı Manas üzerine bina edilmiştir.

Temennimiz, “dilin, inancın ve tarihin köprülüğünde köklere inerek yeniden bütünleşmeyi gerçekleştirmek”tir.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.