25 Ekim 1929... Amerika’da o dönemi yaşayanların dehşetle andığı "Kara Cuma" günü... Dünyayı sarsan ve daha yıllarca sarsacak olan dünya ekonomik krizinin başladığı gündü...

Büyük Buhran, ABD tarihinin en büyük ekonomik çöküşüydü. 1929'da başladı ve 1930'ların sonuna kadar düşüş dinmedi. 1929 yılının Ekim ayında yaşanan borsa çöküşü, Büyük Buhran'ın sinyalini verdi. 1933 yılında, işsizlik yüzde 25 ve 4.000'den fazla banka iflas etmiş, binlerce şirket batmıştı. Buhran'ın etkileri ABD ekonomisinde katlanarak ilerledi, milyonlarca kişi işini kaybetti. 1930'da 4.3 milyon işsiz insan vardı; 1931'de bu sayı 8 milyona ve 1932'de de 12 milyona çıktı. 1933 yılının başlarında, neredeyse 13 milyon kişi işini kaybetmişti ve işsizlik oranı yüzde 25'e gelmişti. İşlerini elinde tutmayı başarabilenlerin ise maaşlarının üçte biri ya da daha fazlası kesilmişti. İşsiz kalan Amerikalılar, uzun ekmek sıralarına girdi, yiyecek için dilendi ya da sokak köşelerinde elma sattı. Chicago'lu bir sosyal hizmet görevlisi bir yazısında, "Sefalet ve umutsuzluğun sokaklarda kol gezdiğine, duyarlı arkadaşlarımızın, tutumlu ailelerin yoksulluğa sürüklendiğine tanık olduk." demişti. Amerika Birleşik Devletleri’nin 35. başkanı John F. Kennedy’nin babası zengin Joseph P. Kennedy'e 1929'da krizden önce borsadaki tüm hisselerini sattıran aslında ayakkabı boyacısı çocuktan başkası değildi. Olayı anlatırken; "inanılır gibi değildi", New York borsa binası Wall Street'te ayakkabılarımı boyattığım çocuğun borsa bilgisi nerdeyse benimkinden fazlaydı, çocuk bana hangi hisse senedinin kazanacağını, hangisinin kaybedeceğini, hangi şirketin mali bilançolarının umut verici olduğu ile ilgili onlarca dayanaksız yorum ve tavsiye getirince, ey vah! "şayet bir ayakkabı boyacısı çocuk borsa ile bu kadar ilgileniyorsa ve bilgi sahibiyse Amerika ekonomisi bitmiştir ve en iyisini bu işten elimi çekmek olduğunu anladım" demişti. Joseph P. Kennedy New York borsasındaki bütün hisselerini satarak paraya çevirdi. 3 Ay sonra 24 Ekim 1929 Perşembe günü New York Borsası’nda hisse senetleri çöktü ve ABD, tarihinin en büyük ekonomik bunalımıyla karşı karşıya kaldı. Binlerce şirket battı, bankalar kapandı ve milyonlarca insan işsiz kaldı. Günlük geçimlerini bile borsaya yatıran Amerikan halkı perişan oldu. Toprak sahibi çiftçiler, gündelik işlerin peşine düşen işsizler durumuna geldi. Piyasa satılamayan mallarla doldu, tarım ürünü fiyatları giderleri karşılayamaz duruma geldi. Bu kriz dalga dalga başta Avrupa olmak üzere tüm dünyayı etkisi altına aldı. Büyük çoğunluğu sanayileşmiş ülkelerde olmak üzere dünyada 50 milyonu aşkın insanın işsiz kalmasına, dünya toplam üretiminin %40, dünya ticaretinin %70 civarında azalmasına yol açtı.(New York Borsası Wall Street endeksi 3 yılda 380 den 20 ye düştü)

Şimdi bunları neden yazdın? sorusunu duyar gibiyim. Ak Parti'de milletvekili aday adayı başvuru sayısı 600 vekillik için, Türkiye geneli 7 bin 329 kişi. Trabzon'da 6 vekillik için 59, Gümüşhane'de 2 vekillik için 24, Giresun'da 4 vekillik için 34, Rize'de 3 vekillik için 26 aday adayı başvuruda bulundu. Aday adayları içinde milletvekilliği liyakati olabilecek olanlar olduğu gibi, farklı hesaplar peşinde olup, 6 bin TL yatırarak aday adayı olanlar da az değil... 1929 Amerika'da yaşanan krizde bir ayakkabı boyacısının verdiği sinyali, 24 Haziran 2018 Pazar günü Milletvekilliği seçimlerinde bir kısım aday adaylığı için başvuranlar vermektedir. Bu kadar insan bir partiden milletvekili olmak için kendilerine göre kafalarında planlar kurmuşsa, fikirlerini teşkilatlarına anlatmak için her yolu deniyorsa, vekil listesinde yer almak için hatırlı kişilere ulaşmaya çalışıyorsa,Türkiye'yi yönetmeğe  taliplerse durum bir ayakkabı boyacısının ilgilendiği milyarlarca dolarlık New York borsası ile paralellik arz etmektedir. "Bileni bilmeyen, bilmediğini bilmeyen, bildiğini bilmeyen" bir yapı karşımızda durmaktadır. Ayakkabı boyacısının ilgilendiği dünyanın en büyük borsası ile 80 milyonu temsil eden TBMM ile ilgilenenlerin çakıştığı ortak nokta gelecek adına tehlike sinyalini vermektedir.. Ancak sadece kabahati aday adaylarında görmek gibi basit bir fikre kapılmak da doğru değildir. Siyasetin seviyesini bu dereceye düşürenleri sorgulamadan bu sorunu çözme şansı yoktur! Umulur ki; 24 Haziran 2018 Pazar günü, tarihe Ak Parti için "Kara Pazar" olarak geçmez...

?
 

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner89