banner114

Önce ‘turfanda’yla tanıştık.

Mevsiminden önce yetişen meyve sebze demekmiş.

Bize hiç de yabancı olmayan bir kelime… Her ne kadar kökeni konusunda değişik görüşler olsa da… Bence ‘Turfan’dan geliyor.

Çin sınırları içinde kalan Doğu Türkistan’da… Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde…

Deniz seviyesinin 150 metre altında bir tarım cenneti.

Yıl boyunca hemen hemen hiç yağmur düşmüyor ama Türkler çaresini bulmuş.

Suyu, 2500 yıl önce Tanrı Dağlarından yeraltı kanallarıyla getirmişler.

Çin, birçok sebze ve meyveyi yaz kış yiyebiliyorsa Turfan ovası sayesinde…

***

Turfanda’ sözünün de bir değeri kalmadı artık.

Market ve manav tezgâhlarıyla pazar görüntüleri on iki ay büyük bir benzerlik taşıyor.

Yurt içinden olmasa, ithal yoluyla tüketiciye sunuluyor.

Gelelim mutfağımızın olmazsa olmazı, bir numarası domatese…

Anavatanı Orta ve Güney Amerika… Biber de öyle… Patlıcan ise Hindistan menşeli…

Soğan ve patatesle birlikte mutfağın beşibiryerdesi emrinizde…     

Küçük bir bahçe yaptığınızda mutlaka bazılarını eker dikersiniz.

Alışverişe çıkmadan ajandanıza not edersiniz.

Sokaktan seyyar satıcı geçse, şarkısını duysanız “Barış Manço” dersiniz.

***

Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Yeni Hal Yasası taslağıyla ilgili açıklamalar yaparken… Türkiye’de bir yılda üretilen 50 milyon ton yaş sebze ve meyvenin yaklaşık yüzde 30’unun zayi olduğuna dikkat çekiyor. 175 ‘hal’ bulunduğunu; bazılarının rehabilite edilmesi, bazılarının ise yeniden inşa edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Mevcut sistemin ne üreticiye ne de tüketiciye bir faydası olmadığının altını çiziyor.

Ve Bakanımız, çok önemli bir bilgiyi paylaşıyor.

Kuzey Avrupa ülkelerinde üretici birliklerinin, tüketici hallerindeki satış oranı yüzde 90 seviyelerinde… Avrupa Birliği genelinde yüzde 50Türkiye’de ise binde 6

Bu rakamları duyduktan sonra “başka sorum yok” diyebilirsiniz.

Üretici birlikleri ve kooperatifleşmenin rolü ortada…

Ülkemizde de ‘Kuzey Avrupa Modeli’ni uygulamak hiç de zor değil aslında.

Fakat öncelikle ‘hal’den anlamak gerekiyor.

***

Domates, biber, patlıcan, soğan ve patates o kadar önemli ki…

Hal’lerin varlık sebebi, mutfakların ağır topları…

Tüketici Fiyat Endeksi Madde Sepeti’ne bir göz attığımızda…

126 maddelik Gıda ve Alkolsüz İçecekler bölümünde yer alıyorlar.

Yani enflasyon hesabında da çok etkililer.

Haberleri heyecanla izliyoruz, savaş alanındayız sanki.

Patlıcan düştü, biber direniyor.”

Ürünlerin, tarladan mutfağa yolculuğu akıl alır gibi değil.

Her el değiştirdiğinde fiyat da değişiyor ve tüketicinin elini yakıyor.

Üretici, etiketlerdeki fahiş farkı görünce kahroluyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, marketlerdeki sebze ve meyve fiyatlarının yüksekliğini eleştirmesi üzerine… Bazı marketlerin biber ve patlıcan satmama kararı alması, fiyatların düşmesinde etkili olacağa benziyor.  

***

Domates, biber ve patlıcanı kara listeye alsak…

Hani “her ürünü mevsiminde tüketmek” diye bir şey öğrenmiştik. Ne oldu?

Fakat öylesine bütünleşmişiz ki bu ürünlerle, vazgeçebilir miyiz, bilmiyorum.

Renklerine ve lezzetine alışmışız, kültürümüzde başköşede…

Rusya’nın bile ambargo uyguladığı dönemde Ukrayna, Romanya ve Bulgaristan üzerinden Türk domatesi, biberi ithal ettiğini biliyoruz.

Yine de geçici bir süre için “onlarsız yaşayabilir miyiz” diye denemeye değer.

Karalahana, karnabahar, ıspanak, havuç, turp, pancar, marul, maydanoz, enginar…

Meyvelerle birlikte bizi biraz oyalasa… Diğerleri de baharla birlikte insafa gelip ve elimizi yakmasa… “Ne kadar dayanabiliriz diye kendimizi test ettiğimiz sırada...

‘Yeni Hal Yasası’ çıksa...

Üreticinin de tarlada izi, harmanda yüzü ve ‘hal’de gözü olsa.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Ahmet Faik yılmaz 9 ay önce

Takipteyiz hocam
Domates,biber,patlıcan
Barış ağabeyimizin ve tüm geçmişlerimize selam olsun

Avatar
Ahmet Dunay 9 ay önce

Tebrikler sevgili kardeşim. Çok güzel yazdınız. Saygı ve sevgilerimle güzel insan.

banner108