HES’e tamamen karşı olmak akıl karı değil

TRABZON Elektrik Mühendisleri Odası Başkanı Prof. Dr. Hasan Karal Doğu Karadeniz Bölgesinde enerji üretiminin tamamına yakın bir kısmının Hidroelektrik santrallerinden elde edilen enerjiyle sağlandığını doğruladı. Karal HES’ lere karşı çıkmanın akıl dışı olduğunu söylemesine karşın bu konuda ciddi planlamalar yapılması gerektiğini belirtti.

Trabzon Elektrik Mühendisleri Odası Başkanı Hasan Karal geçtiğimiz günlerde  “Doğu Karadeniz’in tüm enerji ihtiyacı HES’ler tarafından sağlanıyor.” İfadesini kullanan Çoruh Elektrik Dağıtım Anonim Şirketlerinin ifadesini doğruladı. Karal, “Şu anda Türkiye geneline bakıldığı zaman büyük çoğunluğu doğal gazdan elde ediyoruz.  Hidroelektrik santrallerinden sağlanan enerji potansiyeli Türkiye genelinde yüzde yirmi civarında. Bölgemizde özellikle Çoruh Vadisi civarına döndüğümüz zaman potansiyelimiz oldukça iyi. Son zamanlarda HES diye ifade ettiğimiz küçük ölçekli enerji ürettiğimiz yenilenebilir alanları düşündüğümüz zaman bu oran bölgesel anlamda oldukça yüksek. Bu bölgede doğal gaz çevrim santrali yok. Dolayısıyla farklı bir jeotermal kaynak açısından da zengin bir bölge değiliz bu nedenle de elektrik üretiminin HES’lerden sağlanması doğal bir sonuç. Doğu Karadeniz’de enerji üretimi yüzde doksan oranında bu kaynaklardan sağlanıyor.” dedi.

Bölgede enerji üretiminin HES’lerden sağlanmasının nedenini bölgenin kaynak yapısına dayandıran Karal; “Enerji üreteceksiniz bunda herkes hemfikir oluyor. Hepimizin savunduğu kriterler şu; yenilenebilir enerji kaynaklarından bunu üreteceğiz. Bu nedir hidroelektrik potansiyelimidir, güneş enerjisidir, rüzgâr enerjisidir, jeotermal kaynaklarımızadır. Baktığımız zaman bunlardan bizim bölgemiz içinde en önemlisi HES’lerdir. Eğer siz üretimi doğru yaparsanız, doğru planlarsanız üretime de bunu düzgün şeklinde alırsak, standartlara uyarsak aslında her şey güvenilir ölçüde olur. Mesela suyun yüzde yirmi beşi bırakılacak diyoruz. Bunu bıraktığımız zaman zaten oradaki hayat devam edebiliyor. Bırakmasanız sorun var.  HES yaparken çevreye zarar vermek zorunda mısınız? Kısmen zararınız oluyor. Siz daha fazla tahrip ediyorsunuz. Yapan kişinin doğaya saygısı olsa yapım aşamasında biraz daha masraf yapmayı göz önünde bulundursa çok daha az zarar vererek üretim yapabilecek. Bu konuda genellikle kötü örnekler çok fazla. Bu da insanları HES’e karşı ister istemez bir tepkiye yöneltiyor. Çünkü bir bölgeyi komple tıraşlıyorsunuz. Dolayısıyla orada ki ağaçları ve doğayı tahrip ediyorsunuz sonra da enerji üreteceğim diyorsunuz. Bu doğru değil.  Ama yapım aşamasını güzel planlayanlarda var. Güzel planlanırsa o bölgeye en az zararla bunu yapabilirsiniz. Her şey aslında insana bağlı güzel planlarsanız her şey güzel olur.” diyerek çevreye verilecek zararın en aza indirilmesi için tedbir alınması üzerinde durdu.

Karal, HES projeleri hazırlanırken her şeyin en ince detayına kadar incelenmesi gerektiğini söyledi. Karal, “Vadilerin potansiyeli vardır. Bir vadide HES planlarken o vadinin yapısını da göz önünde bulundurarak aynı vadinin içinde çok fazla HES yapalım diye birini bitirmeden diğerini başlatırsanız. Bu bir sorundur. Veya bazen bir vadinin suyunu alıp başka bir vadiye transfer ediyoruz bazen eğer o vadide can suyunu bırakırsak sorun yok. Ama bırakmadığımız aman o vadideki faunoya zarar veriyor. Can suyunu bıraktığınız zaman vadiyi canlı tutuyorsunuz, yaşayan dokuya zarar vermiyorsunuz. Burada sorun şu siz onu bırakmadığınız aman ya da varsayalım ki yılda bir hafta bırakmadığınız zaman orada ki hayatı bitiriyorsunuz.  Bunlar standartlarda var ne kadar bırakmamı gerekiyor, ne kadar santrale vermemiz gerekiyor. Kuralları tam işletirsek doğaya en az zararı vermiş olacağımızı düşünüyorum. Mümkün olduğunca bir vadiyi tamamen HES’lerle donatmak değil belli bir gücün üzerinde ki doğal kaynakları kullanmamız gerekiyor. Sonuçta her şeyi hesap etmeniz lazım. Enerjiye olan katkısını, ülkenin çevreye olan zararlarını hesaba katmak gerekiyor. Yapım aşamasında ki hatalar insanların gözünde HES’lere karşı tepki oluşturuyor. Ama diğer taraftan da enerjiyi mutlaka yerli kaynaklardan üretmemiz gerekiyor. Bu dışa bağımlılığı azaltmamız gerektiği için son derece önemli.  Tamamen HES’lerden vazgeçelim demek akıldışı olur.” ifadelerini kullandı.

Fatoş BATMAN

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner28